• دانگ قلم: دانگ به یک ششم از هرچیز قابل اندازه گیری را می‌گویند که در خوشنویسی ازین عنوان برای  اندازه‌گیری قلم استفاده می‌شود. 

 

  • چلیپا: در لغت به معنی مورب است. یکی از قالبهای خوشنویسی نسستعلیف و شکسته است که به دو بیت از یک شعربلند یا یک رباعی کامل که  بصورت مورب در  صفحه نوشته می شود می گویند.

 

  • سیاه مشق: از دیگر قالبهای خوشنویسی نستعلیق و شکسته است که از صفحات تمرینی خوشنویسان و به تدریج با تلفیق ذوق هنرمندان دوران مختلف خلق شد. در این روش با تکرار حروف و کلمات در کنارهم، فرم و ترکیبی زیبا بوجود می‌آید.

 

  • کتیبه: از دیگر قالبهای خوشنویسی است و به نوشته‌ای هنری بر رو ی سنگ یا کاشی که بالای دروازه‌ها و بناهای تاریخی و عمارت‌ها قرار دارد گفته میشود. 

 

 

 

 

برای یادگیری خوشنویسی، می توان  با خودکار و با قلم نی یادگیری را آغاز کرد.در اینجا بعضی از لوازمی که در هنر خوشنویسی سنتی با قلم به کار می‌روند را عنوان خواهیم کرد:

 

  • قلم نی: انواع و اندازه های مختلفی دارد که میتوان از قلم دزفولی،  شمالی و یا خیزران برای نمونه یاد کرد.  قلمی مرغوب خواهد بود که محکم و صاف، سنگین و مدور باشد.

 

  • قلمتراش: برای تراش و اصلاح قلم از آن استفاده می شود. قلمتراشها عموما از جنس فولاد آب دیده ساخته می‌شوند.

 

  • قطزن: وسیله‌ای که به هنگام قطع کردن (قط زدن) نوک قلم ، در زیر آن قرار می‌گیرد و روی آن دارای انحنای محتصری برای نشست بهتر قلم است و می تواند از جنس چوب، استخوان و یا پلیمر باشد.

 

  • دوات: ظرفی است که مرکب خوشنویسی و لیقه داخل آن قرار داده می‌شوند.

 

  • لیقه:  (در لغت به معنای لیاقت دادن میباشد که در اینجا  اندازه مرکب را لایق برای نوشتن می کند) 

الیاف ابریشمی است که در داخل ظرف مرکب (دوات) قرار می‌گیرد و وظیفه آن

 تنظیم اندازه مرکب برداشته شده باقلم و همچنین جلوگیری از ریختن مرکب  است. 

 

  • مرکب: از ترکیب پیگمنت های رنگی مانند دوده و... با صمغ یا رزینهای صنعتی در نوع خشک و مایع وجود دارد که بعنوان "مداد" نیز نامیده می شده . مرکب‌های مایع که رواج بیشتری نیز دارند با رنگ‌های مختلف در بازار موجودهستند. 

 

  • کاغذ: انواع مختلف کاغذ برای خوشنویسی وجود دارند که میتوان از کاغذ آهارمهره دست ساز و کاغذهای نیمه گلاسه یا گلاسه صنعتی یادکرد. بهترین کاغذ جهت خوشنویسی سنتی کاغذهای آهارمهره هستند که به طول عمر اثر هنری کمک بسیاری میکنند.