آموزش و سفارش خوشنویسی | حمیدحمیدی‌زاده

ما از لحظه ی تولد درحال آموختنیم، آنچه را که می بینیم در کتاب بزرگی به نام طبیعت!  نوشته ی خداوندخرد

هرچه با دستان خویش ساخته ایم و آنرا هماهنگ با نیاز و احساس بشری پرداخته ایم شاهد همین ماجراست.

الهام گرفتن و تقلید از طبیعت و آثار خلقت، در گوشه و کنار زندگی بشر دیروزی و امروز جایگاه ویژه و بزرگی داشته و دارد. از ساختن سرپناه زندگی انسان نخستین، تا طراحی ابزارهای ابتدایی و ماشین آلات صنعتی مدرن و حتی ابزارهای ارتباطی که همگی برگرفته و متاثر از آثار صنع خداوند است و کوشش همیشگی بشر در موزون و زیباتر ساختن تمامی آنها مطابق تمایل روح انسان بوده است.

خط از ابتدایی ترین ابزارهای ارتباطی انسان است. نقش سخنگویی که در ابتدای راه خود تصویری از آنچه انسان می دید را به ذهن می رسانید، قرنها همراه با ما گام برداشت و پیش آمد تا  هرچه آدمی دقیق تر دید، نقشها ظریف تر شد و آمیخته با لطایف روح زیبای انسانی و به زیبایی نزدیکتر.  راز زیباترشدن هرروزه و دلنشینی خط خوب از همینجاست که روح الهی ودیعه در نهاد بشر، دوستدار زیبایی است                                                

(ان الله جمیل و یحب الجمال)

و شاید اینطور بوده باشد منظور بیت:

چو روح اندر تن برنا و پیر است                خط خوش ای برادر دلپذیر است [1]

هنر خوشنویسی پس از ظهور دین اسلام در کشورهای مختلف و به برکت حضور کلام الله مجید در میان مسلمانان همواره با اقبال بسیاری از سوی مردم و هنرمندان در دوران مختلف روبرو بوده و به یمن همنشینی با کلام خداوندی و بزرگان دین و ادب، بعنوان شریف ترین هنرها در میان هنرهای اسلامی مطرح شد و همین امر موجب سعی هرچه بیشتر هنرمندان مسلمان در به تعالی رسانیدن و تکامل زیبایی شناسانه خط و نوشته گردیده است و چه برکتی بالاتر و بهتر از همراهی دائمی فرد خوشنویس با قرآن و کلام بزرگان دین و ادب؟

داشتن خط خوب و زیبا برای هر فرد موجب ارائه ی بهتر، زیباتر و صحیح تر علم و دانش وی و حتی در امور روزمره که مربوط به نوشتن است خواهد بود و بی شباهت به پوشانیدن لباسی زیبا و متناسب بر تن دانش هر فرد نیست که نشان از سلیقه و شخصیت برجسته تر اجتماعی شخص می دهد و قطعا با استقبال و تمایل تمامی بینندگان دستنوشته ها مواجه خواهدبود.

اگرچه امروزه با وجود دستگاه های الکترونیکی موجود، دست نوشته ها با اقبال کمتری روبروست، اما این نکته هرگز موجب فراموشی و متروک ماندن نوشتن با دست و قلم نخواهد شد و کاربرد هنر خوشنویسی در سایر رشته های فنی و یا هنری از قبیل: گرافیک، نقاشی خط، طلا و جواهرسازی، معماری و غیره یکی دیگر از عوامل بسیار موثر در افزایش لزوم آموزش و یادگیری این هنر می باشد و حتما نوشته ی دست بشر بر روی دستخط ماشین نیز اثر خواهد داشت. همانطور که همیشه داشته و شناختن زیبایی و فرم خط، علمی است که هرگز از هوش ماشینی برنخواهد آمد. کار با نرم افزار های مرتبط با خوشنویسی و واژه پرداز و طرح های گرافیکی مرتبط با نوشتار نیز، نیازمند فردی با تسلط و آشنایی به اصول خوشنویسی است تا بعنوان قوه عاقله از ابزار های کامپیوتری برای انجام این قبیل کارها بهره بگیرد که همین مهم باعث حفظ و تعالی و حتی آسان تر شدن بهره گیری از این  این هنر در دوران پیشرفت تکنولوژی خواهد بود و این هنر با پیشرفت فناوری رو به افول نخواهد رفت.

اما آنچه طی سالها برای ما روشن شده تاثیر مستقیم همین میل و شوق دستیابی به زیبایی هاست که نخستین و بهترین ابزار در راه آموزش خوشنویسی است که همراه باهم از آن بهره خواهیم گرفت. ذات کمال گرای ما گلچینی از همه ی نقش های دلپذیر را با ذوق در باغ ذهن می پرورد و حتما حاصل دیدن ناموزونی و زشتی جز روئیدن خار در این باغ نخواهد بود.

آغاز راه اینجاست که نباید جز به چهره ی نوشته های زیبا و موزون نظرکنیم. و تا جای ممکن نوشته هایی که فرم آنها مطابق سلیقه ما و به حس زیبایی شناسی ما نزدیکترند را به عنوان الگو برای مشق انتخاب کنیم تا همین موضوع باعث انتقال آن از ذهن به فرم دست نوشته های ما شود. این مبحث با عنوان مشق نظری در رساله های قدیمی خوشنویسی آورده شده و منظور از مشق نظری بطور خلاصه، نگاه کردن به خطوط یک استاد (طبق سلیقه و تمایل فرد هنرجو) و مشق با دقت زیاد از آن الگوهای نوشتاری است.

حرف حرفش نکو تأمل کن    نه که چون بنگری تغافل کن [2]